Trong canh tác lúa, số bông trên đơn vị diện tích là yếu tố tiên quyết quyết định năng suất. Tuy nhiên, không phải cứ đẻ nhiều nhánh là tốt, bởi những “chồi vô hiệu” (nhánh không cho bông) sẽ tiêu tốn dinh dưỡng và làm ruộng lúa rậm rạp, dễ phát sinh sâu bệnh. Việc nắm vững các mẹo kích thích lúa đẻ nhánh tập trung vào giai đoạn sớm sẽ giúp cây lúa khỏe mạnh, bông to và đồng đều.
Tại sao cần kích thích lúa đẻ nhánh tập trung và sớm
Giai đoạn đẻ nhánh thường bắt đầu từ 15 đến 35 ngày sau sạ. Việc đẻ nhánh sớm và tập trung giúp các chồi có đủ thời gian tích lũy dinh dưỡng để trở thành chồi hữu hiệu. Theo tài liệu từ Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long, các nhánh đẻ muộn thường nhỏ, yếu và không có khả năng trỗ bông, gây lãng phí phân bón.
Sử dụng đúng phương pháp kích thích giúp:
-
Tăng số bông hữu hiệu: Đảm bảo mỗi khóm lúa có số lượng bông tối ưu.
-
Giảm áp lực sâu bệnh: Ruộng lúa thông thoáng, hạn chế nơi trú ngụ của rầy nâu và nấm bệnh.
-
Cứng cây: Nhánh đẻ tập trung giúp cây lúa đồng lứa, dễ chăm sóc.
Bà con có thể tìm hiểu thêm các dòng phân bón hỗ trợ giai đoạn này tại https://phanbonhc.com.vn/ .
Mẹo hay giúp kích thích lúa đẻ nhánh hiệu quả
Để cây lúa đẻ nhánh “rầm rộ” và khỏe mạnh, bà con có thể áp dụng các mẹo sau:
1. Quản lý mực nước thông minh
Mực nước là yếu tố quan trọng hàng đầu. Để kích thích lúa đẻ nhánh, bà con nên áp dụng kỹ thuật tưới “ngập khô xen kẽ”. Ở giai đoạn lúa từ 15-30 ngày, chỉ nên giữ mực nước láng mặt ruộng (khoảng 2-3cm). Việc để đất hơi nứt chân chim sẽ giúp oxy đi sâu vào rễ, kích thích rễ phát triển mạnh và thúc đẩy các mầm ngủ ở nách lá bật nhanh hơn.
2. Bón phân cân đối và đúng thời điểm
Phân Lân và Đạm là bộ đôi không thể thiếu. Lân giúp bộ rễ khỏe để hút dinh dưỡng, còn Đạm thúc đẩy quá trình phân bào. Bà con nên bón thúc đợt 1 sớm (7-10 ngày sau sạ) để tạo đà. Việc bón muộn sẽ làm lúa đẻ nhánh lai rai, tạo ra nhiều chồi vô hiệu.
Bà con có thể xem chi tiết lịch bón phân tại https://phanbonhc.com.vn/tin-tuc/.
3. Sử dụng các hoạt chất kích thích sinh trưởng
Nếu lúa gặp điều kiện bất lợi (phèn, mặn hoặc thời tiết lạnh), có thể sử dụng các chế phẩm sinh học chứa Auxin hoặc Cytokinin qua lá. Các hoạt chất này giúp phá vỡ sự ưu thế ngọn, giúp các chồi bên phát triển đồng loạt.
Cách hạn chế chồi vô hiệu để tập trung nuôi bông
Sau giai đoạn đẻ nhánh tối đa (khoảng 35-40 ngày), bà con cần thực hiện các biện pháp “xiết nước” (phơi ruộng). Việc này giúp:
-
Ngừng quá trình đẻ thêm những nhánh mới (nhánh vô hiệu).
-
Giúp bộ rễ ăn sâu vào đất để chuẩn bị cho giai đoạn đón đòng.
-
Làm thân cây cứng cáp, tăng khả năng chống đổ ngã.
Những lưu ý khi thực hiện kích thích lúa đẻ nhánh
Bà con cần lưu ý không nên lạm dụng phân Đạm quá mức để kích thích đẻ nhánh vì sẽ làm lá lúa quá dài và mỏng, rất dễ bị sâu cuốn lá tấn công. Hãy luôn quan sát mật độ sạ ban đầu, nếu sạ quá dày thì không nên kích thích đẻ nhánh quá mạnh sẽ gây ra tình trạng cạnh tranh ánh sáng, làm cây lúa yếu.
Kết luận
Việc nắm vững kỹ thuật kích thích lúa đẻ nhánh tập trung chính là chìa khóa để bà con quản lý năng suất ngay từ đầu vụ. Hãy phối hợp giữa quản lý nước, bón phân đúng lúc và sử dụng các biện pháp hỗ trợ để có một ruộng lúa đều tăm tắp, hứa hẹn một mùa thu hoạch bội thu.
Hy vọng những mẹo hay này sẽ giúp ích cho bà con trong việc chăm sóc ruộng lúa nhà mình. Chúc bà con mùa màng thuận lợi!
